Anders toetsen, beter leren

Al langer kreeg onze helpdesk verzoeken voor vernieuwde thematoetsen bij TaalCompleet A1 en A2. Een team van auteurs heeft in overleg met docenten de toetsen onder de loep genomen en aan de hand daarvan nieuwe toetsen ontwikkeld. Hieronder lees je meer over wat je kunt verwachten en geven we 6 tips voor het afnemen van de toetsen.

Toetsen!

We krijgen veel vragen en verzoeken binnen uit het veld over toetsen. Nieuwe toetsen, meer toetsen, andere toetsen. Het ís ook belangrijk dat de voortgang van de cursisten in beeld wordt gebracht en dat docenten inzicht krijgen in de hiaten in de taalontwikkeling. Onlangs hebben we bij TaalCompleet A1 en A2 nieuwe ‘papieren’ thematoetsen ontwikkeld. De oude toetsen bleken in de praktijk bewerkelijk om af te nemen en te scoren en een deel van de vragen had een hoge leeslast. De digitale toetsen bij ieder thema zijn hetzelfde gebleven. Hieronder leggen we uit wat er nieuw is en geven we vijf tips voor het afnemen van toetsen. Met dank aan de docenten die ons input hebben gegeven en zo hebben bijgedragen aan dit verbeterde product!

Wat is nieuw?

Een grote verandering is de gebruiksvriendelijkheid. Alle toetsen zijn ingekort, hebben een vaste opbouw en zijn veel gemakkelijker na te kijken. Daarbij is een nieuw scoreformulier ontwikkeld, dat voor alle nieuwe papieren toetsen gebruikt kan worden. Met het nieuwe formulier is het voor de docent en de cursist in één oogopslag inzichtelijk welk onderdeel goed ging en welk onderdeel nog beter kan. De cursist kan dan in het boek nog een keer met dit onderdeel gaan oefenen. De toetsen hebben dan ook een formatieve insteek met als doel de cursist te helpen in diens leerproces. Je kunt natuurlijk een totaalcijfer berekenen, maar het is in onze ogen zinvoller en motiverender om per deelvaardigheid bij te houden wat onvoldoende of goed ging. Dat zegt concreter waar iemand nog aan kan werken.

Verder: de oude toetsen vroegen veel van de leesvaardigheid. Dat leverde frustratie op en maakte dat sommige cursisten een toets lang niet binnen de aangeraden tijd afkregen. De leeslast is verkleind, onder andere door kortere opgaven bij woordenschat en grammatica en door bij het onderdeel lezen nog maar één tekst aan te bieden, zodat cursisten niet verschillende teksten met een net wat andere context voor zich krijgen.

De dictees uit de toetsen zijn vervangen door woordenschatopdrachten. Dat doet meer recht aan het gevraagde niveau van de cursisten. Correcte spelling is immers geen eis op dit niveau. Iemand die het Nederlands op A2-niveau beheerst kan korte woorden – uit de gesproken woordenschat – volgens het ERK ‘fonetisch redelijk nauwkeurig (maar niet noodzakelijkerwijs helemaal in de standaardspelling) opschrijven’.

Praktijktips

Geef de toetsen niet mee naar huis. Eind 2025 zijn de papieren toetsen afgeschermd voor de cursistomgeving. Cursisten kunnen er niet meer bij. De reden? De toetsen bleken te vaak te circuleren. Dat schiet niet op – voor de cursisten niet en voor de docenten niet. Laat daarom na de nabespreking de toetsen weer inleveren en geef geen toetsen mee naar huis als oefenmateriaal.

Gebruik digitale toetsen als voorbereiding. TaalCompleet biedt 1 papieren toets per thema. Een toets is geen tentamen en zegt ook niets over het algemene taalniveau en herkansen achten we daarom niet zinvol. Gebruik in plaats daarvan de digitale toetsen. Heb je het vermoeden dat een cursist nog niet ver genoeg is gevorderd in een thema? Check diens voortgang dan in de elo en laat eerst de digitale toetsen maken. Daarin zijn ook herhaalvragen opgenomen. Cursisten kunnen hier een aardig tijdje mee oefenen. Geef ze daarna pas de papieren toets.

Missen je cursisten en jij het dictee? Er staan wel dictees in de ELO. Die kun je apart gebruiken als werkvorm of als aparte spellingtoets. Maar let op: correcte spelling is geen vereiste en kan ontmoedigend werken voor sommige cursisten. Daarnaast blijven de oude toetsen (met dictee) ook beschikbaar. Zo kun je toch nog de spellinglessen van het thema apart oefenen en toetsen. Extra tip: laat de dictees zelf nakijken. Daarvan leren cursisten meer dan wanneer je als docent de fouten aanstreept.
Cluster de toetsen op vaardigheden. Je kunt spreken bijvoorbeeld minder vaak toetsen maar dan wat langer achter elkaar, bijvoorbeeld twee of drie thema’s of onderdelen van de toetsen tegelijk. Of na een paar thematoetsen één vaardigheid toetsen met onderdelen uit verschillende thematoetsen.

Toets in etappes. Laat cursisten die langzamer leren de toetsen in etappes maken of maar een deel van de vragen maken. Het is allesbehalve motiverend als het maken van de toetsen te veel energie kost en vervolgens nog geen succes oplevert.

Gebruik het scoreformulier om aandachtspunten te bespreken. Op het scoreformulier kun je heel duidelijk aangeven welke vaardigheden of onderdelen nog extra aandacht nodig hebben. Je kunt cursisten daarbij laten noteren om welke paragrafen het gaat, zodat ze die in het boek of in de ELO kunnen herhalen.

Heb je vragen of opmerkingen? Laat het ons weten. Je kunt mailen naar klantenservice@kleurrijker.nl.